Reklama
 
 
 
Rok 2017 w branży HVACR – ciekawie, nie zawsze łatwo
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 
Data dodania: 11.05.2018

Rok 2017 upłynął branży HVACR pod znakiem poszukiwania równowagi między rosnącym zapotrzebowaniem na inwestycje (zarówno nowe, jak i remonty oraz modernizacje) niemal we wszystkich obszarach budownictwa i przemysłu a łagodzeniem wpływu czynników hamujących rozwój, takich na przykład jak rosnące koszty materiałów czy niedobór pracowników wykwalifi kowanych. 

 

 

Rynki budowlane – nowe inwestycje i modernizacje

 

Według danych GUS za III kwartał 2017 roku, tzw. produkcja budowlano-montażowa, obejmująca prace budowlane zarówno o charakterze inwestycyjnym, jak i remontowym, była we wrześniu bieżącego roku wyższa o 15,5% r/r i o 11,0% wyższa w porównaniu z sierpniem (po korekcie wpływu czynników sezonowych – odpowiednio 17,9% i -0,3%). W firmach zajmujących się głównie robotami budowlanymi specjalistycznymi, w tym instalatorskimi, wzrost wyniósł 9,5%. Wzrost ten widoczny był w sektorach budowlanych ważnych dla rynku HVACR.

 

 

Magazyny i logistyka

 

Kolejny dobry rok odnotował rynek magazynowy. W 2017 roku łącznie oddanych do użytku zostało 2,36 mln m2, czyli o 89% więcej niż w 2016 roku. Najwięcej nowej powierzchni oddano w regionie Warszawy, Górnego Śląska i Szczecina. Wśród lokalizacji wschodzących na wyróżnienie zasługuje woj. lubuskie – wynajęto tam ponad 150 tys. m2 nowej powierzchni (na rekordowym rynku warszawskim było to 487 tys. m2).

 

Rynek magazynowo-logistyczny jest jednym z obszarów budzących coraz większe zainteresowanie branży HVACR. Po pierwsze, obiekty te coraz częściej certyfikowane są w systemie BREEAM (np. deweloper Prologis wznosi nowe obiekty tylko w takim standardzie), co powoduje zainteresowanie zaawansowanymi systemami grzewczo-wentylacyjnymi. Po drugie, powstają lub są modernizowane obiekty dla branż wymagających magazynów o określonych temperaturach przechowywania, co oznacza możliwości dla rynku chłodniczego. Po trzecie, warto zwrócić uwagę na trendy rozwoju tzw. logistyki miejskiej i Small Business Units – pierwsze to obiekty specjalizujące się w obsłudze tzw. ostatniej mili, drugie – kompleksy magazynowo-biurowe wznoszone z przeznaczeniem pod małych najemców (moduły 500 lub 1000 m2). Takie obiekty mają zwykle wyższy standard wyposażenia (m.in. w klimatyzację części biurowej, usługowej lub ekspozycyjnej).

 

Wreszcie, na uwagę zasługuje nieodmiennie dynamiczny rozwój e-commerce – wartość zakupów w Internecie w Polsce w 2017 roku wynosiła 8 mld euro (w 2016 roku było to 6 mld euro; 20% wzrost rynku e-commerce każdego roku). Warto przypomnieć, że najważniejsze transakcje najmu zawarły właśnie firmy z branży e-commerce – Amazon (magazyn o powierzchni 135 tys. m2 w Sosnowcu) oraz Zalando (130 tys. m2 w Głuchowie pod Łodzią). Polska pozostaje dla branży e-commerce doskonale rokującym rynkiem, co może przekładać się również na lokowanie w naszym kraju centrów przetwarzania danych, co z kolei przyczynia się do wzrostu zainteresowania rozwiązaniami chłodniczymi dla tego sektora.

 

 

Centra handlowe

 

Zmienia się oblicze rynku powierzchni handlowych. W 2017 roku w Polsce otwarto 19 nowych obiektów handlowych o łącznej powierzchni 381 tys. m2, zakończono 9 rozbudów istniejących obiektów o sumarycznej powierzchni 45 tys. m2. Przyrost nowych powierzchni handlowych wyhamowuje – jednak rynek nadal jest w fazie stabilnego wzrostu, a coraz większe znaczenie zyskują inwestycje w jakość powierzchni handlowej i doświadczenia klienta. Tak rozumiane inwestycje oznaczają też perspektywę remontów i modernizacji instalacji HVAC – zarówno pod kątem zapewniania odpowiedniego klimatu we wnętrzach, jak i energooszczędności. Galerie handlowe, inwestując w nowe sposoby przyciągania klientów, poszukują i będą poszukiwać oszczędności w obszarze kosztów eksploatacyjnych. To dobre wiadomości dla rozwiązań z obszaru automatyki i pomp ciepła.

 

 

Budynki biurowe

 

Jak wskazuje firma doradcza JLL, na przestrzeni trzech kwartałów 2017 roku firmy podpisały umowy najmu opiewające na przeszło 1 milion m2, zaś do użytku oddano 548 tys. m2 nowych biur, a w budowie pozostawało kolejne 1,8 mln m2 powierzchni. Biura rozwijają się nie tylko w Warszawie, ale też w regionach głównie Wrocław, Kraków, Trójmiasto, Poznań i Katowice. Budynki biurowe to tradycyjnie najbardziej lukratywny obszar działalności firm branżowych, szczególnie, że system klimatyzacyjny jest już standardem, a inwestorzy szukają przede wszystkim oszczędności energii, w który to program mają być włączane między innymi systemy chłodzące oraz serwerownie.

 

 

Budownictwo mieszkaniowe

 

Warto też wspomnieć o rozwoju rynku mieszkaniowego, napędzającego głównie rynek urządzeń grzewczych, ale i pomp ciepła oraz wentylacji mechanicznej z rekuperacją. Jak wynika z obserwacji instalatorów, coraz więcej inwestorów prywatnych decyduje się na inwestycję w kompleksowy system grzewczo-wentylacyjny. W Polsce w 2017 roku rozpoczęto budowę 105,4 tys. nowych mieszkań – to najwyższy wynik w historii rynku (wzrost 23% r./r.) – a oddano 89,8 tys. nieruchomości mieszkalnych (+13,5% r/r).

 

 

Magazyny owoców

 

Produkcja rolnicza, szczególnie w obszarze owoców, stanowi napęd działania dla wielu firm, specjalizujących się w dostawie magazynów owoców pod klucz. Według ekspertyzy Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych, w wyniku majowych przymrozków, w skali europejskiej zbiory jabłek były w 2017 roku o około 21% niższe niż w 2016 roku. W Polsce było to około 30%. To najniższe zbiory tych owoców od wielu lat. Firmy specjalizujące się w tym obszarze odnotowały wyhamowanie dynamiki wzrostu.

 

 

Druga strona inwestycji

 

Mówiąc o dobrej kondycji rynku budownictwa komercyjnego i przemysłowego, nie sposób abstrahować od ogólnego klimatu gospodarczego. Koniec 2017 roku oznaczał wstrzymanie oddechu związane ze zmianami w rządzie, ale i dużą dynamiką we wprowadzaniu nowego prawa, a więc – niestabilnością polityczno-społeczną, która dla inwestorów zagranicznych jest raczej repelentem. Wydaje się jednak, że zmiana premiera i powrót w kierunku proeuropejskim dobrze wpłynie na klimat do inwestowania w Polsce – od kilku lat jest ona niezmiennie ważnym zapleczem produkcyjnym dla firm z licznych sektorów, w tym także branży chłodniczej.

 

W lipcu 2017 roku w Szczecinie-Załomiu otwarto fabrykę duńskiej firmy Advansor, która w ciągu 2-3 lat ma osiągnąć pełną moc produkcyjną i dostarczać 600-800 agregatów chłodniczych na CO2 rocznie. Oznacza to około 50 lokalnych stanowisk pracy. Inwestycję związaną z naszym kraju zapowiada także Wielton – znany producent przyczep i naczep. Planuje on uruchomić w Polsce produkcję naczep i przyczep chłodniczych, rozwijając od zera swoją ofertę w tym segmencie i celując w sprzedaż 700 szt. chłodni w 2020 roku Firma planuje w tym celu rozbudowę zakładu w Wieluniu (Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna) oraz zwiększenie zatrudnienia o kolejne 39 osób.

 

Warto wspomnieć także o inwestycjach polskich firm, na przykład producent kanałów 2Kan przeniósł się do większej i nowocześniejszej siedziby, we wrześniu otwarto nowe biuro Flowair, a do przenosin w nowe miejsce przygotowywała się między innymi bydgoska hurtownia Dabrowent (przeprowadzka nastąpiła w styczniu 2018 roku), a z początkiem lutego także Schiessl Polska (dystrybutor czynników chłodniczych, urządzeń i systemów HVACR) – do nowej centrali w Warszawie.

 

 

Polityka antysmogowa: pompy ciepła – lepiej, oczyszczacze – szybują

 

Jednym z najważniejszych zjawisk „powietrznych” w minionym roku był boom na walkę ze smogiem. Jak wynika z danych za III kwartał 2017 roku, niestrudzenie publikowanych przez SPIUG, warto zwrócić uwagę na „skutek uboczny” polityki antysmogowej, której beneficjentem okazały się pompy ciepła, odnotowujące w III kwartale 2017 roku wzrost o kolejne 20%. Programy dofinansowania wymiany źródeł ciepła (ograniczenie niskiej emisji) „ciągną” zainteresowanie OZE, w tym – jak wynika jasno z analizy SPIUG – pompami ciepła z opcją chłodzenia aktywnego lub pasywnego.

 

Branża pomp ciepła z pewną nadzieją przyglądała się działaniom rządu związanym z wprowadzeniem specjalnej taryfy na energię elektryczną. Jak obserwują PORT PC i SPIUG, odnosząc się do propozycji Ministerstwa Energii z dnia 19 grudnia 2017 roku (7 godzin taniej energii w nocy i redukcja kosztów energii i przesyłu do 40%), okres taniej energii w taryfie jest zdecydowanie za krótki w stosunku do realnych potrzeb ogrzewania elektrycznego budynków (i to zarówno w przypadku ogrzewania elektrycznego, jak i przy zastosowaniu pomp ciepła). W pierwotnych zapowiedziach Ministerstwa Energii, dotyczących nowej taryfy, występowało 10 godzin taniej energii elektrycznej na dobę, z zapowiadaną redukcją kosztów o minimum 50%.

 

Polityka antysmogowa – a raczej zwrócenie uwagi opinii publicznej na problem zanieczyszczenia powietrza w budynkach – przyczyniła się też do znacznego wzrostu zainteresowania oczyszczaczami powietrza. Kupowali je chętnie nie tylko użytkownicy końcowi, ale też – w ramach całych programów finansowania – urzędy miast i gmin, aby wyposażyć żłobki i przedszkola. Kupujący oczyszczacze coraz częściej wykazują dużą wiedzę i znaczną świadomość. Ma to dodatkowy efekt – firmy, dla których oczyszczacz stanowi element większej oferty, zwracały uwagę na efekt cross-sellingu.

 

 

Chłodnictwo w dobrej formie

 

Drugim istotnym – choć medialnie mniej spektakularnym – wydarzeniem była wrześniowa nowelizacja ustawy F-gazowej (ustawa z dnia 12 lipca 2017 roku o zmianie ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw). Po nowelizacji sytuacja branży chłodniczej stała się co najmniej interesująca. Implementacja rozporządzenia UE 517/2014 z jednej strony powoduje konieczność częstszych kontroli szczelności systemów chłodniczych (potencjalnie pole rozwoju firm serwisowych), a z drugiej – wprowadza ograniczenie ilości czynników chłodniczych R404A i R507 jaką można wprowadzić na rynek (a więc najważniejszych dla chłodnictwa przemysłowego i komercyjnego). Wymagana redukcja wynosi aż 37% wartości bazowej z 2015 roku. Od stycznia 2020 roku obowiązywać będzie natomiast zakaz stosowania pierwotnych (nowych, wcześniej nieużywanych) tych czynników do dopełniania ubytków w instalacjach chłodniczych.

 

Miniony rok przynosił kolejne wzrosty cen obu czynników (25÷30%) oraz stopniowe zaprzestawanie ich sprzedaży. Dostępność obu czynników na rynku będzie malała, a ceny – nadal rosły. Sytuacja wzrostu cen dotyczy także popularnego, przede wszystkim w urządzeniach klimatyzacyjnych, czynnika R410A, co powoduje w firmach między innymi większą koncentrację zarówno na rozwoju, jak i na sprzedaży urządzeń R32.

 

 

Wyzwania

 

Większość firm branżowych mogłaby ocenić mijający rok jako „ciekawy”. Za nami wzrost PKB powyżej 4% i rosnąca konsumpcja społeczeństwa, ale jednocześnie – ponad 15% wzrostu liczby upadłości przedsiębiorstw (wszystkich branż, choć SPIUG podaje w swojej analizie, że „wyhamowały negatywne tendencje dotyczące ilości upadłości w branży, co także widać w branży instalacyjno-grzewczej”), jak i wydłużające się zatory płatnicze (powodowane np. przez zaległości związane z brakiem towaru).

 

Mniejsi przedsiębiorcy wskazują jako problemy coraz liczniejsze i szczelniejsze regulacje prawne, zarówno te już wprowadzone (np. uszczelnienie podatku VAT lub wprowadzenie JPK-VAT dla mikroprzedsiębiorców), jak i dopiero przewidywane (np. RODO – nowa ustawa o ochronie danych osobowych). Nowe regulacje są trudne do jednoczesnego opanowania, a zarazem podwyższają koszty prowadzenia działalności.

 

Jednak za największe wyzwania uważa się obecnie rosnące koszty materiałów oraz – przede wszystkim – brak wykwalifikowanych pracowników.

 

 

Niedobór pracowników – rosnący problem

 

Firmy, szczególnie z obszaru produkcji i wykonawstwa, muszą także mierzyć się z problemem luki kompetencyjnej – niedoborem wykwalifi kowanych pracowników fizycznych. Ekonomiści zwracają uwagę, że brak ten może hamować potencjał wzrostu całej branży budowlanej oraz wpływać na wydłużenie i wzrost kosztów realizacji inwestycji. Zjawisko to dotyczy takich obszarów jak produkcja i montaż systemów wentylacyjnych, obsługa magazynu czy wykonawstwo instalacji. Niedobór pracowników już przygotowanych do pracy w zawodzie – na przykład mających uprawnienia na wózek widłowy, znających obsługę maszyn czy posiadających kompetencje do wykonywania i rozruchu instalacji – powoduje wzrost kosztów pracy. Z jednej strony rosną oczekiwania płacowe pracowników, zarówno rodzimych, jak i napływających zza wschodniej granicy, co dla pracodawców jest zjawiskiem nowym. Z drugiej, koszt wdrożenia nowych pracowników do obowiązków jest wyższy.

 

Można zaobserwować coraz powszechniejsze zjawisko oddolnych inicjatyw firm wspierania szkolnictwa zawodowego. Działania takie prowadzą do zapewnienia sobie puli pracowników – firmy współpracują ze szkołami, oferując uczniom z klas patronackich praktyki i staże w swojej organizacji. Dotyczy to na przykład tworzenia w technikach o profilach mechanicznych klas kształcących w zawodzie technik chłodnictwa i klimatyzacji. Pierwsi technicy wykształceni w tym zawodzie zasilą rynek w III i IV kwartale 2019 roku (wtedy ukończy szkołę pierwszy rocznik, który przystąpił do nauki zawodu). Taka klasa powstała między innymi w Zespole Szkół Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Pawłowicach pod patronatem firmy JBG-2. Kształcenie odbywa się w systemie dualnym – uczniowie nabywają umiejętności zawodowe w zakładzie firmy w Warszowicach, poczynając od jednego dnia w tygodniu w pierwszej klasie, a kończąc na praktyce zawodowej trwającej 160 godzin.

 

Pod koniec roku 2017 do otwarcia gotowa była pracownia chłodnicza w gdańskim technikum Conradinum (wyposażenie pracowni wsparły: Unilever, Klima-Therm, Micro, Gejzer, Masta, Pracodawcy Pomorza, Związek Pracodawców Forum Okrętowe, Klima-Zbyt Hurtownia Branżowa, Chłodnictwo- Klimatyzacja Wiecki, Elektronika SA, Technika Chłodnicza Klimatyzacja i Coolmarket). Podobną pracownię ufundowano z budżetu Powiatu Ostrowskiego w Zespole Szkół Transportowo Elektrycznych w Ostrowie.

 

 

Było ciekawie, będzie…?

 

Za nami rok, w którym sporo działo się w tych sektorach budownictwa i gospodarki, które w największym stopniu napędzają działanie naszej branży. Prognozy mówią o dalszych wzrostach, choć fi rmy przekonały się już, że duże projekty inwestycyjne wspierane przez UE nie są już najbardziej wymarzonym kontraktem. Rynek należy do tych, którzy sprawnie i elastycznie będą umieli dostosować się do zmian i znaleźć swój sposób na codzienne wyzwania.

 

 

 

 Joanna RYŃSKA
dziennikarka branżowa

 

 

POLECAMY WYDANIA SPECJALNE

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2017

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2018

  • Pompy ciepła 2015

  • Pompy ciepła 2016

  • Pompy ciepła 2017

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2015

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2016

  • Pompy ciepła 2014

  • Pompy ciepła 2012

  • Pompy ciepła 2013

Reklama

Katalog firm chłodnictwo, klimatyzacja, wentylacja

CHŁODNICTWO: Agregaty (chillery) chłodzone powietrzem, Agregaty (chillery) chłodzone wodą, Agregaty absorpcyjne, Agregaty skraplające, Aparatura kontrolno-pomiarowa, Chłodnice, Chłodnictwo w transporcie, Chłodziwa i nośniki ciepła, Czynniki chłodnicze, Dry-coolery, Drzwi chłodnicze (okucia, akcesoria), Elementy rozprężające, Filtry - osuszacze czynnika chłodniczego, Komory chłodnicze i zamrażalnicze, Kontenery chłodnicze, Maszyny do produkcji lodu (płatkarki, kostkarki), Materiały termoizolacyjne, Meble chłodnicze i zamrażalnicze, Monobloki chłodnicze, Odolejacze, separtory, Oleje sprężarkowe, Płyty warstwowe, Pompy cyrkulacyjne, Silniki, Siłowniki, Sprężarki chłodnicze, Tunele mroźnicze (kriogeniczne), Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Urządzenia rozmrażające, Wieże chłodnicze, Wyłączniki i przekaźniki czasowe, Wymienniki ciepła (parowacze, skraplacze), Wymienniki płytowe, Zasobniki chłodu, Zawory, Zespoły spręzarkowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

KLIMATYZACJA i WENTYLACJA: Aparatura kontrolno-pomiarowa, Aparaty grzewczo-wentylacyjne, Centrale klimatyzacyjne monoblokowe, Centrale klimatyzacyjne rooftop, Centrale klimatyzacyjne sekcyjne, Chłodnice/nagrzewnice kanałowe, Czerpnie i wyrzutnie, Filtry powietrza, Kanały wentylacyjne, Klapy ppoż. (oddymiające, odcinające), Klimakonwektory, Klimatyzacja samochodowa, Klimatyzatory kompaktowe (przenośne, okienne), Klimatyzatory split, Klimatytory multi splity, Kolektory słoneczne, Kratki, nawiewniki, dysze, Kurtyny powietrzne, Materiały termoizolacyjne, Nasady kominowe, wywietrzniki, Nawilżacze (parowe, zraszające, ultradźwiękowe, komory zraszania), Oczyszczacze powietrza, Odciągi miejscowe, Okapy kuchenne, Osuszacze powietrza, Pompy ciepła, Pompy cyrkulacyjne, Przepustnice, Rekuperatory i regeneratory do odzysku ciepła, Siłowniki, Stropy, belki chłodząco-grzejące, Systemy Super Multi, Szafy klimatyzacji precyzyjnej, Tłumiki hałasu, Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Wentylatory dachowe, Wentylatory oddymiające, przeciwwybuchowe, chemoodporne, Wentylatory osiowe, Wentylatory promieniowe, Wentylatory strumieniowe (oddymiające), Wymienniki gruntowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

MATERIAŁY, NARZĘDZIA, PRZYRZĄDY, AKCESORIA: Izolacje akustyczne, termiczne, Materiały i przyrządy lutownicze i spawalnicze, Materiały uszczelniające, Narzędzia, Rury, kształtki, akcesoria, Urzadzenia i środki czyszczące, Urządzenia do inspekcji i czyszczenia systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych, Urządzenia do usuwania i napełniania instalacji chłodniczych; recyklingu czynników chłodniczych, Wibroizolacje, Zamocowania i tłumiki drgań.

INNE: Zrzeszenia i organizacje, Oprogramowanie komputerowe, Portale internetowe, Targi, wystawy, szkolenia.