Wyzwania dla HVACR w obiektach magazynowych i logistycznych. Podstawowe przepisy i wymagania
Ocena użytkowników: / 1
SłabyŚwietny 
Data dodania: 18.04.2017

Utrzymanie prawidłowych warunków cieplno-wilgotnościowych w magazynach i obiektach logistycznych w sposób optymalny i energooszczędny napotyka na kilka wyzwań, m.in. zachowanie równowagi między warunkami do przechowywania produktów i do pracy ludzi, rozwiązanie problemu stratyfi kacji temperatury, utrzymanie stałości parametrów – mimo częstego otwierania bram wjazdowych i wewnętrznych – czy zmienne przeznaczenie niektórych obiektów. 

 

 

 

2017 03 86 1

 

 

Wymagania cieplno-temperaturowe

 

Powietrze w magazynie jest istotnym elementem warunków przechowywania. Według normy PN84/N-01800 Gospodarka magazynowa – Terminologia podstawowa warunki przechowywania to zbiór wymagań przechowalniczych w zakresie dopuszczalnych temperatur i wilgotności względnej powietrza w magazynie, częstotliwości wymiany powietrza, możliwości wspólnego przechowywania zapasów oraz dopuszczalnego okresu składowania.

 

Wartości temperatury w magazynach ogólnodostępnych, przeznaczonych na stały pobyt ludzi (przekraczający 4h dla jednej osoby w ciągu doby) wskazane są w następujących przepisach prawa:

 

  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa wymagania dla temperatury obliczeniowej dla powierzchni magazynowych i logistycznych;
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (§30) podaje, że w pomieszczeniach pracy pracodawca powinien zapewnić temperaturę [...] nie niższą niż 14°C, chyba, że względy technologiczne na to nie pozwalają;

 

 

Wymagania techniczno-budowlane określają też w sposób ogólny wymagania wobec wilgotności względnej, wskazując na konieczność zaprojektowania i wykonania budynku w taki sposób, aby para wodna w powietrzu nie powodowała zagrożenia zdrowia i higieny użytkowania (§315), para wodna nie kondensowała na przegrodach zewnętrznych (§321) oraz aby nie powstawało zagrzybienie (§322).

 

 

2017 03 86 2

 

 

Temperatura powietrza i wilgotność względna mają ogromny wpływ na właściwości przechowywanych towarów i na niepożądane zjawiska w magazynie, np.:

 

  • zawilgocenie ścian i wyposażenia – para wodna na najzimniejszych powierzchniach kondensuje przy połączeniu niskiej temperatury ze zbyt wysoką wilgotnością;
  • korozja – wilgotność względna powyżej 50% i wysoka temperatura powodują wzrost właściwości korozyjnych powietrza;
  • rozwój pleśni i innych grzybów – wysoka wilgotność i umiarkowana temperatura to warunki sprzyjające rozwojowi zarodników, wilgotność poniżej 70% ogranicza rozwój tych organizmów; 
  • czystość biologiczna i mikrobiologiczna – wilgotność poniżej 50% ogranicza rozwój bakterii, roztoczy czy owadów.

 

 

2017 03 88 1

 

 

Konkretne wymagania co do parametrów cieplno-wilgotnościowych zależą od tego, jakie produkty przechowywane są w magazynie. W tabeli 2. zestawiono przykładowe wytyczne.

 

 

2017 03 88 2

 

 

Podane w tabeli 2. przykładowe parametry i zalecenia stanowią elementy dobrej praktyki projektowej i instalacyjnej, wynikającej z doświadczenia technologów danej produkcji – nie są jednak wymagane prawnie. Grupy produktów, dla których takie wymagania istnieją, to żywność i farmaceutyki. Podstawą dla ich właściwego magazynowania są następujące akty prawne: 

 

  • Ustawa z dnia 26 sierpnia 2006 roku o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nakładająca m.in. obowiązek wdrażania systemu HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point – Analiza Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli); 
  • Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne, wprowadzająca obowiązek stosowania tzw. Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej. Najnowsze zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie wymagań DPD.

 

 

W podanych aktach prawnych niezwykle istotnym wymogiem jest utrzymanie stałych parametrów powietrza. Ma to być osiągane dzięki stałej kontroli i rejestrowaniu. Dobra Praktyka Dystrybucyjna wymaga od magazynu leków m.in.: 

 

  • całodobowej kontroli temperatury i własnych procedur w zakresie pomiaru takich czynników środowiskowych jak: temperatura, światło, wilgotność i czystość pomieszczeń; ƒƒ
  • odpowiedniego rozmieszczenia sprzętu do monitorowania temperatury – w miejscach, gdzie występują temperatury skrajne po tzw. mapowaniu, czyli zidentyfikowaniu tych miejsc (wymaga się powtórzenia mapowania np. po zmianach w wyposażeniu magazynu albo po wymianie sprzętu pomiarowego.

 

 

Wymaganiami prawnymi są też regulowane kwestie bezpieczeństwa magazynów materiałów niebezpiecznych (np. palnych, żrących lub toksycznych, wynikające z rozporządzenia REACH – Rozporządzenie (WE) Nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 roku w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów. Przykładem polskiego aktu prawnego jest Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach. Pomieszczenia z magazynami takich substancji powinny być wyposażone w wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną. Wywiew, realizowany przez wentylatory w wykonaniu chemoodpornym (lub także przeciwwybuchowym) zapewnia usunięcie oparów, gazów i pyłów substancji niebezpiecznych. Nawiew umożliwia zastąpienie świeżym powietrzem atmosfery wybuchowej czy skażonej.

 

Osobną grupą wymagań są wymagania technologiczne dla magazynów specjalistycznych – np. chłodniczych. Obszary o obniżonej temperaturze, oddzielone od pozostałej części magazynu przegrodami o dużej izolacyjności cieplnej i paroszczelności, mają zapewnić następujące warunki: 

 

  • chłodnie: temperatura 0÷10°C (temp. -1÷1°C – chłodnia okołozerowa);
  • mroźnie: temperatura -25÷-5°C (temp. poniżej -18°C – mroźnia standardowa); 
  • mroźnie: głębokiego mrożenia – temperatura ok. -30°C; 
  • komory z atmosferą kontrolowaną.

 

 

Na stałość parametrów w tego typu magazynach wpływa nie tylko prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie konstrukcji oraz rozwiązań technologicznych, ale też prawidłowo rozwiązane kwestie przeładunków – infiltracji powietrza podczas otwierania bram i dostaw towarów, których temperatura różni się od temperatury produktów już znajdujących się w magazynie.

 

 

2017 03 88 3

 

 

Ruch i zmienność, czyli codzienność w logistyce

 

(...)

 

 

Czystość powietrza i efektywność energetyczna

 

(...)

 

 

Podsumowanie

 

Prawidłowe projektowanie systemu grzewczo-wentylacyjnego w magazynie jest zadaniem wieloaspektowym i wymagającym. Na rynku dostępne są rozwiązania technologiczne przeznaczone specjalnie do takich obiektów – ich wybór i zastosowanie często pozostaje kwestią przekonania inwestora do uzyskiwanych korzyści eksploatacyjnych.

 

 

 

Joanna RYŃSKA
dziennikarka branżowa

 

 

 

 

 

 

POLECAMY WYDANIA SPECJALNE

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2017

  • Pompy ciepła 2015

  • Pompy ciepła 2016

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2015

  • Katalog klimatyzatorów typu SPLIT. Edycja 2016

  • Pompy ciepła 2014

  • Pompy ciepła 2012

  • Pompy ciepła 2013

  • Termografia w podczerwieni 2009

  • Pompy ciepła 2010

 

 

  02 ss2  omii   kig 134x45 left  

Katalog firm chłodnictwo, klimatyzacja, wentylacja

CHŁODNICTWO: Agregaty (chillery) chłodzone powietrzem, Agregaty (chillery) chłodzone wodą, Agregaty absorpcyjne, Agregaty skraplające, Aparatura kontrolno-pomiarowa, Chłodnice, Chłodnictwo w transporcie, Chłodziwa i nośniki ciepła, Czynniki chłodnicze, Dry-coolery, Drzwi chłodnicze (okucia, akcesoria), Elementy rozprężające, Filtry - osuszacze czynnika chłodniczego, Komory chłodnicze i zamrażalnicze, Kontenery chłodnicze, Maszyny do produkcji lodu (płatkarki, kostkarki), Materiały termoizolacyjne, Meble chłodnicze i zamrażalnicze, Monobloki chłodnicze, Odolejacze, separtory, Oleje sprężarkowe, Płyty warstwowe, Pompy cyrkulacyjne, Silniki, Siłowniki, Sprężarki chłodnicze, Tunele mroźnicze (kriogeniczne), Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Urządzenia rozmrażające, Wieże chłodnicze, Wyłączniki i przekaźniki czasowe, Wymienniki ciepła (parowacze, skraplacze), Wymienniki płytowe, Zasobniki chłodu, Zawory, Zespoły spręzarkowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

KLIMATYZACJA i WENTYLACJA: Aparatura kontrolno-pomiarowa, Aparaty grzewczo-wentylacyjne, Centrale klimatyzacyjne monoblokowe, Centrale klimatyzacyjne rooftop, Centrale klimatyzacyjne sekcyjne, Chłodnice/nagrzewnice kanałowe, Czerpnie i wyrzutnie, Filtry powietrza, Kanały wentylacyjne, Klapy ppoż. (oddymiające, odcinające), Klimakonwektory, Klimatyzacja samochodowa, Klimatyzatory kompaktowe (przenośne, okienne), Klimatyzatory split, Klimatytory multi splity, Kolektory słoneczne, Kratki, nawiewniki, dysze, Kurtyny powietrzne, Materiały termoizolacyjne, Nasady kominowe, wywietrzniki, Nawilżacze (parowe, zraszające, ultradźwiękowe, komory zraszania), Oczyszczacze powietrza, Odciągi miejscowe, Okapy kuchenne, Osuszacze powietrza, Pompy ciepła, Pompy cyrkulacyjne, Przepustnice, Rekuperatory i regeneratory do odzysku ciepła, Siłowniki, Stropy, belki chłodząco-grzejące, Systemy Super Multi, Szafy klimatyzacji precyzyjnej, Tłumiki hałasu, Układy i aparatura regulacyjna, zabezpieczająca i nadzorująca, Wentylatory dachowe, Wentylatory oddymiające, przeciwwybuchowe, chemoodporne, Wentylatory osiowe, Wentylatory promieniowe, Wentylatory strumieniowe (oddymiające), Wymienniki gruntowe, Pozostałe akcesoria, Projektowanie, badania, doradztwo techniczne, certyfikacja.

MATERIAŁY, NARZĘDZIA, PRZYRZĄDY, AKCESORIA: Izolacje akustyczne, termiczne, Materiały i przyrządy lutownicze i spawalnicze, Materiały uszczelniające, Narzędzia, Rury, kształtki, akcesoria, Urzadzenia i środki czyszczące, Urządzenia do inspekcji i czyszczenia systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych, Urządzenia do usuwania i napełniania instalacji chłodniczych; recyklingu czynników chłodniczych, Wibroizolacje, Zamocowania i tłumiki drgań.

INNE: Zrzeszenia i organizacje, Oprogramowanie komputerowe, Portale internetowe, Targi, wystawy, szkolenia.